Op domeinbezoek bij Ceretto

Op domeinbezoek bij Ceretto

Door Maartje van Veldhuizen | 28 december 2016

Eind oktober brachten Xavier Kat en ik een bezoek aan de familie Ceretto, de wijnmakers van het gelijknamige wijndomein in het hart van de Langhe, de bekendste wijnregio van het Italiaanse Piemonte. Een verslag!

Aangekomen op het vliegveld van Turijn, de hoofdstad van Piemonte, springen we direct in een huurauto en vertrekken we zuidwaarts richting Alba. Het vlakke Po-landschap waar we de eerste drie kwartier doorheen rijden is voor de wijnliefhebber niet heel interessant, maar voor we er erg in hebben, doorkruisen we de schitterende heuvels van het Langhe-gebied. De wijngaarden vertonen de meest schitterende herfstkleuren: helder geel, bijna lichtgevend oranje, felrood en donkerpaars. Je beseft direct: alles draait hier om terroir. Zelfs aan elkaar grenzende wijngaarden vertonen de grootste kleurverschillen, een overduidelijke aanwijzing voor zéér verschillende bodemsoorten en microklimaten.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we regelmatig door de ‘nebbia’ de ‘nebbiolo’ niet meer konden zien. De mist (nebbia) die de bekendste druif van dit wijngebied zijn naam gaf (de nebbiolo) is in volle glorie aanwezig. Dit leidt naast schitterende, mystieke, haast sprookjesachtige beelden helaas soms ook tot een zicht dat niet verder reikt dan een meter.

We komen al snel aan in Alba, waar één van de vier domeinen van de familie Ceretto zich bevindt en waar de familie ‘kantoor houdt’ en gasten ontvangt. Het domein heeft dankzij de architectuur (in het bijzonder dankzij een futuristisch proeflokaal in de vorm van een druif, dat boven de wijngaarden zweeft) een zeer moderne uitstraling. Tegelijkertijd ademt alles hier geschiedenis.

De Ceretto’s maken namelijk al drie generaties lang wijn. Riccardo Ceretto startte het domein in de jaren dertig van de vorige eeuw, en zijn zoons Bruno en Marcello bouwden het in de jaren zestig rap uit. Zij kochten, na uitgebreid onderzoek en een grondige selectie, meerdere wijngaarden aan in de Roero en Langhe. Zo verwierf de familie ook wijngaarden in de hoogst aangeschreven gebieden, de DOCG’s Barbaresco en Barolo. De broers waren met name geïnteresseerd in de hoger gelegen wijngaarden (bricco = dak) en introduceerden in de streek het Bourgondische systeem van cru’s, waarbij een hiërarchie in de wijngaarden werd aangebracht.

Om de druiven dicht bij de bron te kunnen vinifiëren, startten de Ceretto’s bovendien op meerdere plekken nieuwe ‘poderi’ oftewel domeinen. Inmiddels bezitten zij er vier:
1. Ceretto (Monsorda Bernadina Estate, in Alba) – Langhe en Roero wijnen
2. Bricco Rocche (in Castiglione Faletto) – Barolo wijnen
3. Bricco Asili (in Barbaresco) – Barbareso wijnen
4. I Vignaioli di Santo Stefano (in Santo Stefano Belbo) – Moscato wijnen.

Ceretto

De vier kinderen van Bruno en Marcello zwaaien – geholpen door general manager Giacolino Gillardi - de sceptor op deze vier domeinen en zetten de filosofie van Ceretto voort.

Voor zoon Alessandro, de wijnmaker, betekent dit dat hij wijnen maakt die de terroir reflecteren. Het was zoals gezegd de familie Ceretto die de ‘Bourgondische’ indeling in de regio introduceerde en het maken van ‘crus’ tot een kunst verhief. Na de aankoop van de nieuwe wijngaarden brachten Bruno en Marcello per perceel in kaart welke druiven er op welke wijze het beste resultaat zouden leveren.

Als eerste van Piemonte creëerden de Ceretto’s ‘crus’ als Barolo DOCG Briccho Rocche, Barbaresco DOCG Asili en Barbaresco DOCG Bernadot. Bovendien beschreven ze wat de typische eigenschappen waren ’van iedere cru. Kortom, de Ceretto’s zetten de toon in de Langhe!

Gianluca Pica, de export manager van Ceretto, neemt ons mee voor een tocht langs de wijngaarden. We doorkruisen verschillende kleine ‘wijndorpjes’ en zien de schitterende Middeleeuwse kastelen, Gianluca stopt meerdere keren om snel, en met overtuigende armbewegingen toe te lichten hoe de ligging van hun wijngaarden van invloed is op de smaak- en geurontwikkeling van de druiven en op de uiteindelijke ‘cru’ . Meer en meer wordt duidelijk hoezeer de Cerettowijnen de wijngaarden reflecteren en hoe precies de wijnen in elkaar zitten. Zeer indrukwekkend!



In de schitterende wijnkelders van Bricco Rocche, waar tijdens ons bezoek de vinificatie in volle gang is omdat de laatste druiven net zijn binnengehaald, vertelt Alessandro ons dat hij nóg ambitieuzer werkt dan zijn vader, oom en grootvader. Hij introduceerde namelijk een biodynamische werkwijze in de wijngaarden en wijnkelders en sinds dit jaar heeft hij hiervoor zelfs de certificeringen op zak. Chemische middelen werden uit de wijngaard verbannen en op alle fronten wordt er enkel ‘natuurlijk’ gewerkt. In de kelders verving hij bovendien de kleinere eikenhouten vaten voor traditionele ‘botti’. Deze ‘botti’ zijn een stuk groter, waardoor het hout minder invloed heeft op de geur en smaak van de wijn, en de natuurlijke wijnkwaliteiten nog zuiverder tot uiting komen.

We proeven diverse wijnen uit het vat. De wijnwetten van Barolo schrijven een vatrijping voor van minimaal twee jaar (en voor de Barolo riserva en Barolo Riserva Special zelfs respectievelijk drie en vier jaar), maar hoewel de wijnen die wij proeven veel jonger zijn, herken je direct de kwaliteiten van barolo: een goede tanninenstructuur en tonen van rozen. In deze jonge wijnen herkennen we voorts tonen van donker fruit en specerijen. Met de tijd zullen deze aroma’s langzaam plaatsmaken voor de o zo typische tonen van viooltjes en teer. Hoogtepunt is het proeven van de grand cru Cannubi, waarvan jaarlijks slechts een beetje wordt gemaakt. Het kleine perceel van Ceretto ligt in het deel van San Lorenzo, dat als een soort kroon op het hoogste deel van Cannubi ligt, met een prachtige ‘open’ expositie. Hier worden de allerbeste wijnen gemaakt. De Cannubi is nog ingetogen, maar je proeft nu al het nobele karakter en de grote potentie van deze wijn. De wijn heeft een perfecte balans, een goede structuur, de tanninen zijn geraffineerd en zacht en toch duidelijk aanwezig en de afdronk is houdt eindeloos lang aan.

Tijdens onze tocht wordt goed duidelijk hoezeer ‘Ceretto’ een begrip is in Piemonte. Je kunt simpelweg niet om deze familie heen. In het landschap uit zich dit niet alleen door de ‘Bourgondische’ wijngaardindeling, maar ook door de vele schitterende bouwwerken: de Ceretto’s steunen regionale architecten en kunstenaars en geven hen een podium in hun wijngaarden. Zo vind je onder meer een kleurrijke kapel, een futuristisch proeflokaal in de vorm van een druif en het strak vormgegeven domein Briccho Rocche. Ook de etiketten zijn door Italiaanse ontwerpers ontwikkeld. Als klap op de vuurpijl bestieren ze ook nog twee restaurants in Alba: La Pioala en zijn grote broer (in bezit van drie Michelin sterren) Piazza Duomo.

Een bezoek aan Ceretto is hierdoor om meerdere redenen zeer aan te bevelen! Makkelijker en ook niet te versmaden: thuis een fles Ceretto openen. Serveer de wijn bij een Italiaans gerecht (vraag onze sommeliers desgewenst om concrete wijn-spijstips) en je waant je zo in het beeldschone Piemonte!