De mystiek van champagne

De mystiek van champagne

Door Job Joosse | 22 november 2019

Er is geen wijn die zo tot de verbeelding spreekt als champagne. Hij wordt gezien als de ideale wijn voor alle mogelijke feestelijkheden, en om grootse overwinningen en andere belangrijke momenten in het leven mee te vieren. We kunnen rustig stellen dat ze dat in de Champagnestreek briljant voor elkaar hebben. Maar persoonlijk vind ik dat champagne veel meer is dan enkel een feestwijn.

Uniek in zijn soort 
Champagne is zo uniek dat het zich niet of nauwelijks laat imiteren. Het is een optelsom van een noordelijk gelegen streek waar druiven maar net rijp worden, een bodem met veel kalk en een stijl die volledig wordt gedomineerd door de vinificatie en opvoeding. De naam champagne is wettelijk beschermd. Alleen wijn gemaakt van druiven uit de afgebakende streek Champagne, gemaakt volgens het procedé ‘méthode traditionnelle’, oftewel met een tweede gisting op fles, mag zichzelf champagne noemen.

De techniek achter de wijn
De champagnedruiven worden vrij vroeg geoogst, waarna er een eerste gisting plaatsvindt, net als bij een stille witte (of rode) wijn. De wijn die dan ontstaat, bezit een laag alcohol- en hoog zuurgehalte. De perfecte basis voor een hoogwaardige mousserende wijn en het resultaat dat je mag verwachten van druiven uit een noordelijk klimaat. Een deel van de wijn wordt nu achtergehouden als reservewijn en een deel wordt geassembleerd met reservewijnen van voorgaande jaren. De geassembleerde wijn wordt gebotteld met wat toegevoegde suiker en gist voor de tweede gisting op fles. Door de tweede gisting op fles ontstaan de belletjes; tijdens de vergisting, waarbij suiker met behulp van gisten wordt omgezet in alcohol, komt koolzuur vrij. Nu begint de echte magie: de rijping op fles, waarbij de mousserende wijn in contact is met de fijne gistsporen in de fles. Dat resulteert in een verfijning van de mousse, een romige textuur en extra complexiteit. Dit brengt ons bij de grote vraag die de wijnliefhebbers bezighoudt. Is champagne nou een ‘terroirwijn’ of puur het product van vinificatie en opvoeding?

Het geheim 
Het geheim van champagne zit hem in de bodem met veel kalk en de noordelijke ligging. De wijn die het gebied voortbrengt is saai en vooral zuur, maar de transformatie die de tweede gisting op fles voortbrengt, zorgt voor een wijn met complexiteit, spanning en pure klasse. De beste proevers kunnen het unieke, lichtvoetige en fijne karakter van een goede champagne vaak blind proevend direct herkennen. Bij de mooiste champagnes wordt dit verfijnde en verteerbare karakter gekoppeld aan concentratie en kracht, wat ze nog indrukwekkender maakt.

Kwaliteit vs marketing
De streek wordt gedomineerd door de grote producenten die ‘merkchampagnes’ op de markt brengen. De producten die zij maken zijn assemblages van wijnen uit veel verschillende wijngaarden, oogstjaren en vaak ook uit verschillende delen van Champagne. Zo zorgen zij voor een constante hoge kwaliteit en een eigen huisstijl, die streng bewaakt wordt. Deze grote huizen zetten enorme marketingbudgetten in ter promotie van hun wijnen, wat de kostprijs van hun champagnes natuurlijk verhoogt. Op deze manier betaal je soms meer voor de naam dan voor de kwaliteit…

Kleinschalige productie
De laatste jaren zijn juist de kleine en zelfstandige (top)producenten in opkomst. Zij maken champagnes van druiven die vaak uit eigen wijngaarden komen, uit een specifiek hoekje van de Champagne met een eigen karakter. Wat niet veel mensen weten, is dat champagne ook uitstekend tot zijn recht komt bij het eten. Sterker nog, het is een intrigerende, volstrekt unieke begeleider boordevol spanning die de mond in topconditie houdt! Met de door ons gekozen champagnes kunt u dan ook een avond vullen, zeker in deze komende feestmaand.