Families Chave en Dirler-Cadé

Families Chave en Dirler-Cadé

Door Xavier Kat | 19 juni 2020

De wijnwereld is geen snelle wereld. Veranderingen hebben tijd nodig en beslissingen zijn niet gemakkelijk terug te draaien. Daarom worden ze niet overhaast genomen. De keuzes die de huidige generatie maakt, hebben invloed op de volgende. De behoefte om iets extra’s te creëren om aan de kinderen achter te laten leeft sterk.

Vaak wil de jonge generatie iets nieuws brengen, iets veranderen. Nieuwe inzichten implementeren die ze tijdens hun opleiding en stages hebben meegekregen. Soms leidt dit tot interessante veranderingen en verbetering van de wijnen. Maar vaak genoeg volgt het besef dat de tradities uit het verleden er niet voor niets zijn en gewoonweg passen bij de omgeving, bij de terroir. We staan stil bij twee schitterende familiedomeinen, waarbij de overdracht van vader op zoon in harmonie verliep. Grote overeenkomst tussen beide domeinen: ze stellen de terroir boven de mens. We hebben het over de familie Dirler-Cadé uit de Elzas en de familie Chave uit de Rhône.

Dirler-Cadé
Het familiedomein Dirler-Cadé wordt in 1871 in Bergholtz, in het zuiden van de Elzas door wijnliefhebber Jean Dirler opgericht. Vandaag de dag staat er weer een Jean aan het roer, de vijfde generatie. De vader van Jean, Jean-Pierre, was de man waar we bij Okhuysen rond 1985 het eerste contact mee hadden. Een groot wijnliefhebber en zeer kundig wijnmaker, die als geen ander weet dat wijn in de wijngaard wordt gemaakt en hier ook naar handelt. Hij kent ieder stukje perceel dat hij bezit uit zijn hoofd en weet hoe hij ermee om moet gaan. De liefde voor zijn vak is groot. Een bezoek aan Jean-Pierre is dan ook altijd zeer uitgebreid, want vol trots laat hij een brede serie wijnen proeven, waarbij hij bij iedere wijn uitweidt over hoe deze tot stand is gekomen. In 1959 vinifieert Jean-Pierre zijn eerste oogst. Het domein bestaat dan uit slechts 2 hectare. Al in die tijd is er veel aandacht voor de natuur.
Tussen 1959 en 1980 lukt het Jean-Pierre om zeven hectare grond bij te kopen. Het land bewerkt hij met behulp van een paard, maar in 1965 wordt er een tractor gekocht en in 1974 mag het paard met pensioen. 1965 is ook het jaar dat Jean-Pierre trouwt met Marthe. De hierop volgende jaren worden kelder en opslagfaciliteiten verder uitgebreid. In de jaren tachtig doet de temperatuurcontrole van kelders en de vaten haar intrede en komt er de eerste pneumatische pers. In 1997 komt zoon Jean de gelederen versterken. In 1998 stappen vader en zoon over naar een biodynamische werkwijze van de wijngaarden. Jean trouwt in datzelfde jaar met Ludivine Cadé en een jaar later neemt het stel de 9 hectare wijngaard van de familie Cadé over. Het domein is nu 18 hectare groot – met 40% grand cru wijngaarden – en heet voortaan Dirler-Cadé. 
In de jaren die volgen nemen ze de wijngaarden onder handen. In 1999 komt het paard de tractor weer vervangen. Hun aandacht voor biodiversiteit in de wijngaard neemt toe. In de kelder maken ze gebruik van modernere apparatuur die moet helpen bij het zo natuurlijk mogelijk werken, zoals het verder terugdringen van het gebruik van sulfiet in de wijnen. Jean is al even perfectionistisch en enthousiast als zijn vader.

J.L. Chave
De geschiedenis van de familie Chave is wellicht nog indrukwekkender. Het is een van de oudste wijnfamilies van Frankrijk, waar sinds 1481 van vader op zoon wijn wordt gemaakt. Aan het eind van de 19e eeuw kopen zij hun eerste wijngaarden op de beroemde heuvel van Hermitage, waar zij inmiddels maar liefst 15 hectare bezitten. De kennis van het wijn maken en van de wijngaarden ligt zeer diep geworteld in de familie en wordt van generatie op generatie overgedragen. In 1964, in hun stagetijd, bezoeken mijn vader Louis en Wim Beelen het domein voor de eerste keer. Het bescheiden domein direct aan de Route Nationale 86 is nauwelijks te vinden. Niets wijst er van buiten op dat hier enkele van de meest gezochte wijnen ter wereld worden gemaakt. Ze worden ontvangen door Jean-Louis en zijn zoon Gérard. Die dag worden ze ingewijd in de wereld van Chave: de enige plek op aarde waar je door af te dalen, een beetje dichter bij de hemel komt…
Achter het bescheiden woonhuis bevinden zich namelijk de kelders van het domein: een doolhof aan gangen, gevuld met vaten wijn, opgestapeld tegen vochtige, beschimmelde muren, en dan nog eens nissen vol met flessen wijn. In het halve duister proef je hier de wijnen met de Chaves, die al hun verschillende percelen apart vinifiëren en opvoeden. Ze volgen en beoordelen daarbij ieder vat apart, om er uiteindelijk één perfecte assemblage van te maken: één Hermitage rood en één Hermitage wit. De Chaves zijn meesters in het assembleren en creëren iedere oogst twee volstrekt unieke wijnen. Deze kunst dragen ze over van vader op zoon. Maar ook de Chaves weten dat alles wat Hermitage zo uniek maakt, voortkomt uit de terroir. In de wijngaard, brengen ze dan ook de meeste tijd door.

In 1976 keert Louis Kat terug bij Chave. Op dat moment staat Gérard aan het roer. Er ontstaat een langdurige vriendschap en Okhuysen wordt de importeur voor Nederland. Begin jaren ‘90 komt zoon Jean-Louis op het domein werken. Hij heeft een MBA gedaan in Hartford in Amerika en vervolgens oenologie gestudeerd op Davis, aan de universiteit van Californië. Hoewel er in de beginjaren wordt gesuggereerd dat met de komst van de jonge Jean-Louis de wijnen moderner worden, verandert er in realiteit niet heel veel. Vader en zoon werken die beginjaren vooral samen en de filosofie blijft volledig hetzelfde. Wel gaat er steeds meer aandacht naar de wijngaard, omdat er financiële ruimte is ontstaan om mensen in te huren om het zware werk op de steile wijngaarden te doen. Enkele jaren geleden breidde hij zowel onder als boven de grond het domein uit, zonder iets aan magie in te leveren.
Naast de beroemde Hermitages besteedt Jean-Louis steeds meer tijd aan zijn Saint-Josephs. Het lukt hem niet alleen om midden in het dorp Mauves de wijngaard Clos Florentin te kopen, maar ook de bijbehorende coteau die sinds de komst van de druifluis aan het eind van de 19e eeuw is verlaten en overwoekerd met bos. Deze coteau wordt weer helemaal opnieuw opgebouwd en hersteld, terras voor terras, steen voor steen. En alles op de oorspronkelijke manier. Nu, 25 jaar later, is dit levenswerk bijna af. Ook Jean-Louis weet dat hij hiermee iets bijzonders achterlaat voor de volgende generatie.