De kelder van...

De kelder van...

Door Xavier Kat | 3 april 2020

Frénk van der Linden

Journalist, werkt voor de NTR-radio (Kunststof), KRO/NCRV-televisie en de Volkskrant. Hij publiceerde talloze interviews, reportages, documentaires en is wijnfanaat.

Waar waag ik me aan? vroeg ik me voor het gesprek al af, maar ik stel me dezelfde vraag als ik vijf minuten met hem zit te praten. Frénk van der Linden, één van Nederlands beste interviewers, is niet op een pagina te vangen. Ook niet als het enkel en alleen over wijn gaat. Ook dat is me meteen duidelijk. Frénk is namelijk groot liefhebber. Daarnaast is hij niet alleen welbespraakt, hij is ook breed bespraakt. Het is een echte verhalenverteller, soms anekdotisch, maar tegelijkertijd weegt hij zijn woorden, op zoek naar de juiste diepgang en lijkt hij zichzelf vragen te stellen, die hij vervolgens ook beantwoordt. Het levert prachtige inzichten op, die ik geprobeerd heb op te schrijven.

De dochter van de slijter
Voor Frénk van der Linden behoort wijn tot een van de belangrijkste dingen in het leven, samen met liefde (‘nummer 1’), muziek en journalistiek. Dat was het al sinds zijn pubertijd. Thuis in de Bollenstreek werd er geen wijn gedronken. Dan was je ‘een watje’. Echte mannen dronken bier en aten daarbij plakken leverworst. Maar buiten huis raakt Frénk in de ban van wijn. Zijn eerste kennismaking is bij Paul Nadorp, docent maatschappijleer aan de mavo in Hillegom. Deze woonde aan het eind van de straat in de ‘hunker bunker’, een flatje voor alleenstaanden. Frénk ging vaak bij zijn docent langs om te luisteren naar Pink Floyd en te praten over politiek, god en het leven, en ook over wijn. Ze dronken dan Apostel Rosé uit een kruik, maar al snel ook witte en rode wijn. Een openbaring. Maar Frénk raakt past echt ‘verpest’ zodra hij verkering krijgt met een meisje, Denise. Zij is de dochter van de beste slijter uit de Bollenstreek, Koppers geheten. Bij Koppers komt de echte wijn op tafel. In het weekend tijdens een potje hartenjagen met de schoonouders ging pa Koppers dan even naar de winkel en kwam terug met een fles mooie Bordeaux of Bourgogne. En ook meteen het topspul. De echte inwijding is dan begonnen. Hij raakt verwend, en vindt zichzelf al snel ‘een regelrechte snob’, want voor matige wijnen is er geen plek meer in zijn leven. Frénk gaat op zaterdagen helpen in de winkel en laat zich betalen in flessen wijn.
Het is onmogelijk om als wijnliefhebber niet van Franse wijnen te houden!
Op jonge leeftijd bouwt hij al een leuk keldertje op zo. Nog altijd gaat een substantieel deel van het budget op aan wijn. Hij kan niet zonder. Hij is verslaafd. De meeste ochtenden is hij al bezig met de vraag welke fles er die avond opengaat. Daar kan hij zich dan de hele dag om verkneukelen. Zijn wijnvoorraad ligt op verschillende plekken, netjes geordend op jaar. Niet op oogstjaar, maar op het jaar dat de wijn op dronk zal zijn, zoals aangeven door de leverancier of producent. In het verleden heeft hij tot zijn spijt te vaak bijzondere wijnen te lang laten liggen. Die waren dan veranderd in azijn, zonde. Veel wijnen hoef je helemaal niet lang te laten liggen, al kan je voor je geduld ook enorm beloond worden, wanneer zo’n wijn met de jaren mooi is gerijpt. Wijn is inmiddels meer dan een hobby voor Frénk. Hij ervaart het als een passie, een onmisbaar onderdeel van zijn leven. Als het even kan worden er tijdens vakanties wijnboeren bezocht. Ook tijdens reportages in het buitenland. Zo ontdekte hij schitterende gewurztraminer in Turpan, China, het laagst bewoonde punt ter wereld, waar een bepaalde tak van de islamitische bevolking volgens het geloof wel wijn mag drinken.

Blind proeven
Een van de dingen die Frénk is opgevallen bij al die wijnbezoeken, is dat ‘de wijn altijd op de wijnmaker lijkt’. Door naar de man of vrouw tegenover je kijken weet je direct wat voor type wijnen hij of zij maakt. Een hippe vogel verzet zich tegen de tradities en kiest voor een opvoeding op inox in plaats van oude houten vaten. “Een wijn is als het ware een zelfportret van de maker, waar alle karakteristieken in terug te vinden zijn. De maker zit in de wijn, niet de waarheid,” zoals het gezegde luidt,” denkt hij.
“De meeste wijnboeren blijven eigenheimers, chauvinisten; ze drinken alleen wijn uit hun eigen land, nee, hun eigen streek, nee, hun eigen dorp, nee, hun eigen kelder, want wat ze zelf maken is natuurlijk onovertroffen.” Tegelijkertijd bespeurt Frénk een zekere paradox. “Wijnmakers herkennen gek genoeg lang niet altijd hun eigen wijn wanneer je hen die blind voorzet.” Om er over het blind proeven van wijnen direct aan toe te voegen: “Dat is ook onmogelijk! We worden immers te veel beïnvloed door de situatie waarin we proeven. La vérité est dans la situation…” Zijn eigen blindproefsucces smaakte juist daarom waarschijnlijk heel zoet, toen Frans Haks (wijlen grondlegger van het Groninger Museum) hem in een restaurant in België eens goed wilde testen en hem blind een glas witte wijn voor liet zetten. Frénk pakte het glas, walste de wijn er goed in rond, stak z’n neus erin, snoof eens goed, nam vervolgens een slok en trok er een flinke teug zuurstof bij. “Menetou salon!”, gokte hij. Haks mond viel van verbazing open, want de fles die tevoorschijn kwam, bevestigde Frénks conclusie. Een knap staaltje. In de jaren erna probeert Haks menigmaal om Frénk zijn kunstje te laten herhalen, maar die weigert pertinent: “nee, point proven…”
De waarheid zit niet in de wijn, de maker zit er in...
Frénk weet als geen ander dat geluk bij het blindproeven een grote factor speelt. “Het is gewoon niet te doen. Onlangs dronk ik een schitterende, gelaagde wijn uit 2008. Een Moezel-riesling. Werkelijk prachtig, maar een totaal andere wijn dan toen ik hem in zijn jeugd proefde. En weet je wat ik helemaal een groot raadsel vind? Wanneer jij en ik een bepaalde wijn drinken, drinken we toch twee verschillende wijnen. we hebben niet dezelfde tong, niet dezelfde levenservaringen, zijn hele ‘eigen’ wezens. Een gesprek over hoe een wijn smaakt, is daardoor bijna zinloos.”

Mooiste wijnervaringen
Als we het hebben over zijn grootste wijnervaringen, blijken die vooral gekoppeld aan het bezoeken van producenten. Dan komt wijn het meest tot leven. Samen met zijn ex-vrouw kwam hij graag in Rioja, waar ze Lopez de Heredia bezochten, een oud domein met prachtige Jugendstil gebouwen. Een klassiek wijnhuis, waar de wijnen lange opvoedingen ondergaan en heel oud kunnen worden. Alles klopt aan deze prachtige wijnen. Maar met zijn huidige vrouw, Mylou Frencken, komt hij hier niet. Dat zou gevoelsmatig niet kloppen. Met haar heeft hij dan weer een prachtige wijnherinnering in de Champagne, bij Veuve Clicquot. Mylou en Frenk kochten daar een half flesje van de topcuvée La Grande Dame, tezamen met twee schitterende champagneglazen. Die schonken ze vol op de avond voor hun huwelijksdag, twee jaar terug. De wijn was schitterend.