Terroirwijnen uitgediept: Mens

Terroirwijnen uitgediept: Mens

Door Max Funcke | 12 november 2021

We spreken van een terroirwijn als je de herkomst ervan op basis van de geur, smaak en structuur kunt vaststellen. Meerdere factoren spelen hierbij een rol: de bodem, het klimaat, de druif en de mens. De eerste drie van deze factoren hebben we in de eerdere artikelen van deze serie reeds besproken. In dit vierde en laatste deel bespreken we de invloed die de mens heeft op de unieke herkenbaarheid die een wijn een terroirwijn maakt.

Keuzes
Een wijnmaker neemt ontelbaar veel beslissingen in de wijngaard en de kelder. Het begint al bij de selectie van de wijngaard; het microklimaat, de bodemsamenstelling, de expositie en vele andere zaken zijn van invloed op de uiteindelijke wijn). Vervolgens moet er gekozen worden voor één of meerdere druivenrassen om aan te planten. Sommige druiven passen dermate goed bij een bepaald klimaat en bodem dat ze synoniem zijn geworden voor een streek. Denk bijvoorbeeld aan pinot noir en chardonnay in de Bourgogne, syrah voor de Noord-Rhône en riesling voor de Moezel. Deze druivenrassen staan hier al eeuwenlang aangeplant, en hun aanwezigheid is zo vanzelfsprekend dat hun naam vaak niet eens op het etiket worden vermeld. Ook zijn er heel veel manieren waarop er in de wijngaard gewerkt kan worden. Hoe er gesnoeid wordt, hoe ver de druivenstokken uit elkaar staan, of wanneer de oogst plaatsvindt bijvoorbeeld. Dit zijn allemaal keuzes die een wijnboer moet nemen.

Tot slot zijn er de werkzaamheden in de kelder. Gebruikt de wijnboer eikenhout, roestvrijstaal of een ander materiaal voor fermentatie en rijping? Worden de trossen eerst ontsteelt of niet? Bij welke temperatuur en hoe lang fermenteren de druiven? Wordt er geblend, en zo ja, in welke verhouding? Hoe lang moet de wijn rijpen? Als een wijn mousserend is, hoe komt hij dan aan zijn bubbel? Als een wijn versterkt is, hoe en wanneer wordt hij dan versterkt? Bij versterkte of mousserende wijnen drukt de mens natuurlijk al helemaal een stempel op de typiciteit van een wijn.

Cultureel erfgoed
Met name binnen Europa hecht men bij wijn veel waarde aan authenticiteit en regionale typiciteit: het wordt gezien als cultureel erfgoed. Vanuit dat oogpunt is de Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) in het leven geroepen. Ieder Europees wijnland heeft hier zijn eigen naam voor: AOC/AOP (Frankrijk), DOC(G) (Italië), DO(Ca) (Spanje), om er een paar te noemen. Voor iedere Beschermde Oorsprongsbenaming zijn regels vastgesteld: de druivenrassen die gebruikt mogen worden, de bereidingsmethode, of en hoe de wijnen moeten rijpen voordat ze verkocht mogen worden, hoe lang na de oogst een wijn op de markt mag komen, maximum oogstrendementen, et cetera. Deze regels zijn er allemaal om te garanderen dat het typische karakter en de kwaliteit van wijnen uit een bepaald gebied gewaarborgd blijft. Zo zou je in de Bourgogne wel een wijn mogen maken van merlot, maar dan mag je op het etiket niet de herkomst Bourgogne vermelden. Merlot past immers niet bij het terroir van de Bourgogne.Binnen Europa wordt er dus veel gedaan om ervoor te zorgen dat wijnen die binnen een bepaalde streek worden gemaakt een typisch karakter hebben. In de wijnbouwlanden buiten Europa (vaak aangeduid als de ‘nieuwe wereld’) wordt ook in toenemende mate waarde gehecht aan terroir. Waar er decennia geleden vooral werd geprobeerd om Europese stijlen te kopiëren, zijn er nu steeds meer wijnen uit de nieuwe wereld die een onmiskenbare terroirexpressie hebben. Als je een sauvignon blanc uit Nieuw-Zeeland of een chardonnay uit Californië proeft dan weet je eigenlijk meteen met welke wijn je te maken hebt.


Eindeloos
Dankzij het fenomeen terroir is wijn het unieke product dat het is. Op iedere plek ter wereld waar het klimaat het verbouwen van druiven toestaat kunnen er wijnen gemaakt worden die een uniek karakter hebben. Gevolglijk is de diversiteit aan wijnen enorm, en valt er altijd wel iets nieuws te proeven en te ontdekken. Daarom vinden wij het helpen van onze klanten om de juiste wijn uit te zoeken het leukste werk dat er is.