De kelder van Lucas en Arthur Jussen

De kelder van Lucas en Arthur Jussen

Door Xavier Kat | 3 september 2021

Achter hun vleugels spelen ze de sterren van de hemel, maar op wijngebied beschouwen de broertjes Jussen zich nog steeds als debutanten. Over klassieke muziek, de parallellen met wijn en Youp van ‘t Hek als leermeester.

Lucas (1993) en Arthur (1996) komen uit een muzikaal nest, waarin moeder muziek doceert en vader musiceert. Muziekles krijgen ze dan ook al jong en hun talent komt snel bovendrijven. De opleiding wordt in handen gegeven van Leny Bettman in Hilversum en ze studeren een jaar lang op haar uitnodiging bij Maria João Pires in Portugal en Brazilië. Vervolgens doceren Jan Wijn en Ton Hartsuiker hen. Lucas, die drieënhalf jaar ouder is, vervolgt zijn opleiding in de Verenigde Staten en in Madrid.

Oesters met chablis bij opa en oma

In hun metier zijn het wereldsterren, bekend van radio en tv, maar van binnen blijven het bescheiden jongens die zich sterk verbonden voelen met hun streek van herkomst, het zuiden van Limburg. Daar wonen hun opa’s en oma, de meeste neven en nichten en daar komen ook hun ouders vandaan. Zelf werden ze geboren in Hilversum, maar thuis wordt er Limburgs gesproken en veel van hun ‘cultuur’ komt ook uit het zuiden, zoals oesters met chablis! En dit mag vooral niet snobistisch overkomen, want het is gewoon een oude Limburgse traditie – in ieder geval van hun grootouders. Voor hen hoort het bij het genieten van de mooie dingen, zoals dat in het zuiden van het land zo’n belangrijk onderdeel is van het leven. “Wij hebben dat echt van huis uit meegekregen,” vertelt Lucas. “We wisten als jonge kinderen natuurlijk niet eens dat chablis wijn was, maar wel dat opa, oma en onze ouders ervan genoten,” vult Arthur aan. Van dit soort kleine aanvullingen zijn er in ons gesprek legio. De broers geven elkaar continu de ruimte om de dingen te zeggen. Elkaar tegenspreken is niet aan de orde, en bij de aanvullingen die er zijn, is het alsof ze elkaars zinnen afmaken. Zoals de beroemde dirigent Sir Neville Marriner al opmerkte: “Je realiseert je dat dit niet gebruikelijk is. Dit zijn niet gewoon twee goede pianisten die samen spelen. Ze voelen de kleinste, meest individuele interpretaties van elkaar haarfijn aan.” En dit gaat dus duidelijk verder dan de muziek alleen.

Youp van ’t Hek als inspiratiebron

Ook hun inspiratie, hun motivatie en de dingen die zij in het leven belangrijk vinden, lijken Lucas en Arthur met elkaar te delen. Ze hebben niets met dure merkkleding, horloges of snelle auto’s. Veel belangrijker vinden ze het delen van mooie momenten aan de eettafel met familie en vrienden. Sinds kort is wijn daar een belangrijker onderdeel van geworden. Met dank aan hun opa, die hen kennis liet maken met de Franse klassiekers. Die stonden gewoonweg altijd op tafel, maar – belangrijker nog – gingen vergezeld van mooie verhalen en het zichtbare, intense genieten. Samen delen, samen genieten, daar gaat het om. Naast hun opa was het Youp van ’t Hek die hun ogen voor de schoonheid van wijn pas echt heeft geopend. Arthur: “Niet door er ingewikkeld over te doen, maar puur en alleen door te laten zien dat het leuk en gezellig is om een bijzondere fles op tafel te zetten.” Lucas: “Youp heeft prachtige wijnen in zijn kelder liggen, maar zal daar nooit veel over zeggen. Pas op het moment dat hij doorheeft dat je een wijn heel mooi vindt, vertelt hij er wat over. En juist daardoor wordt hij nog mooier en willen we er eigenlijk nog meer over horen. Voor hem gaat het erom samen met anderen te genieten. En dat gebeurt volgens mij heel spontaan.”


Leerproces

De broers beginnen pas net met aandacht te drinken en te proeven van wijn. Arthur: “We we-ten dat we nog heel veel moeten leren en voelen ons daar vaak genoeg nog onzeker in. Maar we zijn wel heel leergierig. We zien een overlap met wat je ook in de klassieke muziek tegenkomt. Het merendeel van de mensen heeft er geen of weinig verstand van. Niet zo raar, want het is best complex en je raakt nooit uitgeleerd. Toch zijn er dan altijd mensen die er zonder enige achtergrondkennis met veel bombarie over praten, gewoon om indruk te maken. Met wijn heb je dat ook. In het begin konden we dan erg onder de indruk zijn.” Lucas: “Maar inmiddels prikken we er een beetje doorheen en durven we vooral wat meer op onze eigen smaak af te gaan. Maar hoewel we van muziek best wat weten, moeten we over wijn nog heel veel leren hoor!” Arthur: “Zoals met heel veel dingen is het een proces. We komen net uit Italië terug. In het begin dronken wij daar latte en cappuccino. Maar als je daar een koffie vraagt, dan krijg je een geweldige espresso. Die ga je steeds meer waarderen en je gaat de kleine verschillen ook proeven. Bij terugkomst in Nederland viel de koffie ons dan opeens enorm tegen, zo gewend waren we aan die prachtige smaken. Je begint te proeven wat echt lekker is. Met wijn is dat hetzelfde. In het begin heb je als achttienjarige geen enkel benul van al die smaken. Je bent nog aan het zoetige gewend van al die frisdranken en de overstap naar droge wijn is dan best groot. Daar hebben we echt aan moeten wennen.”


Van vette chardonnay naar nuances

Om er een beetje in te komen, beginnen de broers met de ‘makkelijke’ smaken. Ook daarin zien ze een overeenkomst met klassieke muziek. Lucas: “Bepaalde muziekstukken liggen heel makkelijk in het gehoor en spreken een breed publiek aan – goed om mee te beginnen dus. Dat kunnen briljante muziekstukken zijn. Rachmaninoff bijvoorbeeld, heel romantische muziek, vindt bijna iedereen mooi en dat wordt ook gezien als geniale muziek. Dat verdient net zoveel respect als een muziekstuk dat heel diep gaat en maar door weinig mensen wordt gesnapt. Dat kenners het ene muziekstuk heel goed vinden en het andere als plat afdoen, is soms moeilijk te begrijpen als je niet thuis bent in klassieke muziek. In sommige muziekstukken moet je je nou eenmaal echt verdiepen om ze te kunnen waarderen. Net als bij wijnen. De ene chardonnay met veel hout zal briljant zijn, terwijl de ander door kenners als makkelijk en commercieel wordt weggezet. Ik heb nog nooit een Montrachet gedronken, maar dat moet iets prachtigs zijn, dat op iedereen indruk maakt. Waarschijnlijk haalt de kenner er nog meer uit, maar ook minder geoefende drinkers kunnen enorm genieten van zo’n wijn.” Arthur: “Als wij iets heel virtuoos en met de nodige bravoure spelen, krijgen we daar vaak heel enthousiaste reacties op. Mensen vinden dat dan heel knap gespeeld. Maar voor ons zit het hem juist in de subtiliteiten, in de nuances. Soms spelen we een heel ingetogen, maar prachtig stuk, en horen we daar na afloop minder over. Zo dronken wij zelf in het begin graag die vette chardonnay en ontdekken we nu pas de verfijning en de nuances in wijnen.”
Lucas: “De eerste echte mooie wijn die we ooit dronken was de Savigny-Champ-Chevrey van Tollot-Beaut. Dat was zo genieten. Die fles was een rib uit ons lijf, maar was het ook zo ontzettend waard, dat we hebben besloten iedere maand wat geld apart te leggen om wijn te kopen.” Arthur: “Wijn, kunst, muziek, er zit veel verbinding. Het gaat om kwaliteit en artisticiteit. Primair gaat het om kwaliteit; er is een ondergrens, maar daarboven raak je aan een andere wereld, die gaat over interpretatie en subjectiviteit. Dat is een mooie wereld, die het verschil maakt. Daar kunnen we uren met elkaar over praten en daar begint ook het genieten.”

Producten


Savigny-Champ-Chevrey 1er Cru (Monopole)

2018 Savigny-Champ-Chevrey 1er Cru (Monopole)

Domaine Tollot-Beaut 0.75l

43 50 48.50

per fles bij een afname van 6 / 44,95 per fles

Grüner Veltliner Lössterrassen

2020 Grüner Veltliner Lössterrassen

Weingut Stadt Krems 0.75l

8 20 9.10

per fles bij een afname van 6 / 8,50 per fles

Sancerre blanc

2020 Sancerre blanc

Domaine de la Garenne 0.75l

16 25 17.90

per fles bij een afname van 6 / 16,50 per fles